Wszyscy rodzice spodziewają się, że dziecko będzie zdrowe i sprawne. Niestety, nie zawsze tak się dzieje. Czasami rozwój dziecka przebiega nieprawidłowo.

Symptomy sugerujące istnienie problemów rozwojowych to między innymi:

  • opóźnienie rozwoju ruchowego: przykładowo, gdy dziecko nie może utrzymać główki, nie kontroluje jej ruchów, nie wyciąga rączek do zabawek, nie chwyta lub nie siada, nie chodzi w przewidzianym normami czasie,
  • opóźnienie rozwoju mowy, które możne objawiać się brakiem gaworzenia lub – w późniejszym etapie – trudnościami z wypowiadaniem słów; można też obserwować trudności z rozumieniem poleceń,
  • trudności z nawiązaniem kontaktu wzrokowego lub utrzymaniu wzroku na zabawce,
  • gdy nie potrafi się bawić tak jak inne dzieci w jego wieku;

Wczesne rozpoznanie problemów w rozwoju dziecka i objęcie go dobrą opieką jest szansą na zminimalizowanie tych trudności, a może nawet ich całkowite pokonanie. Dlatego też rodzice zaniepokojeni brakiem postępów w rozwoju lub niezrozumiałymi dla nich reakcjami dziecka powinni zgłosić się do OŚRODKA Wczesnej Interwencji.

Czym jest wczesna interwencja w PSONI?

Wczesna interwencja to szereg wielospecjalistycznych oddziaływań diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, podjętych w stosunku do dziecka i jego rodziny.  Ma na celu jak najszybsze wykrycie trudności rozwojowych i minimalizowanie ich tak, aby dziecko uzyskało możliwie najlepszy dla niego rozwój w sferze ruchowej, intelektualnej, emocjonalnej i społecznej.

We wczesnym okresie życia powiązanie ze sobą sfer rozwoju ruchowego i psychicznego jest bardzo ścisłe (rozwój w tym okresie nosi nazwę „rozwoju psychoruchowego”). Szczegółowa ocena stanu dziecka we wszystkich sferach wykracza poza kompetencje jednego specjalisty. Dlatego też działania realizowane są w placówce przez interdyscyplinarny zespół medyczny w składzie: lekarz, fizjoterapeuta, psycholog, logopeda, pedagog specjalny, terapeuta.

Adresaci: Kompleksową, skoordynowaną rehabilitacją objęte jest dziecko w wieku 0-7 lat oraz odpowiednim wsparciem jego rodzina.

Gdzie: Zapewnienie kompleksowości, wielokierunkowych świadczeń w jednym miejscu nie jest łatwe i stanowią wyzwanie dla Kół PSONI. Świadczenia są udzielane nieodpłatnie przez Ośrodki przez placówki PSONI: Ośrodki Wczesnej Interwencji (OWI), Ośrodki Dziennej Rehabilitacji, Ośrodki Edukacyjno-Rehabilitacyjno-Wychowawcze (OREW) na podstawie kontraktów z NFZ, programów PFRON, programów samorządowych.

Co wyodrębnia wczesną interwencję spośród innych świadczeń?

Wczesna pomocdostępna od pierwszych tygodni życia, od momentu zauważania niepokojących objawów zaburzeń. Oznacza wszystkie czynności, których celem jest stymulacja małego dziecka, w zakresie kompensacji braków rozwojowych. Analizując potrzebę udzielanego wsparcia istotne jest, aby nastąpiło ono w jak najszybszym czasie. Pozwoli to bowiem na podjęcie najskuteczniejszych kroków w kierunku poprawy lub wyeliminowania szkodliwej zmiany, jakim jest problem rozwojowy. Za jak najwcześniejszym zdiagnozowaniem zaburzeń i wynikających z nich dalszych zagrożeń dla rozwoju, oraz podjęcia terapii przemawia wyjątkowa duża plastyczność centralnego układu nerwowego. Ponadto rodzice małych dzieci mają więcej nadziei, sił, zapału i wiary, dlatego są bardziej zaangażowani we współpracę ze specjalistami i we własny udział rehabilitacji i terapii dziecka.

Wielodyscyplinarnośćpraca zespołowazaangażowanie specjalistów różnych dziedzin: lekarzy medycyny, fizjoterapeutów, psychologów, logopedów, pedagogów specjalnych, terapeutów. Wielospecjalistyczna praca zespołu pozwala na całościową analizę rozwoju psychoruchowego dziecka w ścisłe powiązanych ze sobą obszarach: motorycznym, poznawczym, komunikacji, emocjonalno-społecznym. Szczegółowa ocena dziecka we wszystkich obszarach rozwoju oraz opracowanie spójnego wieloprofilowego programu rehabilitacji i terapii wykracza poza kompetencje jednego specjalisty.

Kompleksowość – to spójna współpraca specjalistów różnych dziedzin w zakresie postępowania diagnostycznego i rehabilitacyjnego. To łączenie diagnoz lekarskich z oceną psychologa, fizjoterapeuty logopedy, pedagoga specjalnego, co skutkuje opracowaniem skorelowanego indywidualnego programu rehabilitacyjno-terapeutycznego oraz jego realizacją. Kompleksowość oznacza również połączenie oddziaływań w stosunku do dziecka ze wsparciem rodziny. Zapewnienie kompleksowości świadczeń warunkuje poprawę funkcjonowania dziecka oraz lepszą jakość życia rodziny.

Ciągłość to wnikliwe śledzenie (monitorowanie) rozwoju dziecka, ciągła rehabilitacja i terapia, okresowe aktualizowanie diagnozy w połączeniu z modyfikowaniem indywidualnego programu rehabilitacyjno-terapeutycznego w zależności od zmieniających się potrzeb zdrowotnych i rozwojowych dziecka. Zdiagnozowane ciężkie zaburzenia rozwojowe u małego dziecka cechuje zmienność obrazu klinicznego wynikająca z procesu dojrzewania OUN oraz stopniowego ujawniania się wtórnych zaburzeń w kolejnych fazach rozwoju. Na przykład podejrzenia nieprawidłowości u miesięcznego dziecka, po upływie kilku miesięcy nie potwierdzają się i jego wszystkie funkcje osiągają odpowiadający normom wiekowym poziom. Może zaistnieć też sytuacja odwrotna – wraz z rozwojem funkcji ujawniają się deficyty, ponieważ w chwili badania uszkodzone obszary mózgu mogą być jeszcze „funkcjonalnie uśpione”. Dlatego też diagnoza w przypadku małych dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego jest procesem i musi być ponawiana. Proces rehabilitacji i terapii wymaga więc ciągłego, systematycznego i konsekwentnego monitorowania czynności rehabilitacyjnych i terapeutycznych

Wysokospecjalistyczny zespół- to zespół specjalistów z różnych dziedzin: rehabilitacji ruchowej, neurologii, pediatrii, psychiatrii dziecięcej, fizjoterapii, psychologii, logopedii, pedagogiki specjalnej posiadający kompetencje z zakresu diagnozy i rehabilitacji małego dziecka o zaburzonym rozwoju psychomotorycznym (w tym niepełnosprawnym) i jego rodziną, udokumentowane doświadczenie w pracy z dziećmi, w szczególności w wieku 0-3 lata.

Kompleksowa diagnoza–  rozpoznanie kliniczne oraz ocena funkcjonowania dziecka w obszarach rozwojowych dokonywana przez specjalistów różnych dziedzin w sposób spójny i całościowy. Ocena rozwoju dziecka ma charakter diagnozy umiejętności funkcjonalnych, której zadaniem jest szczegółowe określenie poziomu funkcjonowania dziecka, obszarów kluczowych w rehabilitacji, mocnych i słabych stron dziecka. Podstawę stanowią schematy rozwojowe, które przedstawiają, zgodnie z prawami ontogenezy, zachowania typowe dla funkcjonowania dziecka prawidłowo rozwijającego się.

Indywidualny Program Rehabilitacyjno-Terapeutyczny (IPRT)- zestaw indywidualnie dobranych do dziecka działań (porad) rehabilitacyjnych i terapeutycznych realizowanych przez poszczególnych specjalistów, określonych na podstawie kompleksowej diagnozy, Zawiera cele terapeutyczne, zasady postepowania rehabilitacyjnego i terapeutycznego z dzieckiem, zakres, częstotliwość, czas, formy realizacji zajęć. Program jest jeden i ustalany jest razem przez zespól specjalistów.

Kompleksowe, skoordynowane, interdyscyplinarne działania wobec dziecka z poważnymi zaburzeniami rozwojowymi oraz jego rodziny stanowią STANDARDY PRACY OŚRODKÓW WCZESNEJ INTERWENCJI PSONI.   Są   podstawą efektywności procesu rehabilitacji i terapii.